Artikelen

Gotscha Lagidse en het zwaard van Erekle II
Georgië opbouwen met ergotherapie
Nieuw project GGZ in Georgië
De Georgische moestuin
De torens van Keselo
Georgië en de olie- en gasvoorziening
Sociaal-economische problemen van Georgië na de 'Rozenrevolutie'
Tbilisi wins Best Emerging Destination
De vijfdaagse oorlog Rusland - Georgië, augustus 2008

Gotscha Lagidse en het zwaard van Erekle II

“---------In 2008 was Gotscha Lagidse in Tbilisi aanwezig als deelnemer aan een groepsexpositie in galerie Kharvasla, die deel uitmaakte van het internationale festival Cveneburebi en in het teken stond van het jubileum van Patriarch Ilia II van Georgië. Hierbij had hij een afspraak in het Nationaal Museum met de conservator Metaal erfgoed (historische blanke wapens, harnassen), Dr. Mamuka Qapiandze.

Gedurende het gesprek kwam natuurlijk het zwaard van Koning Erekle II ter sprake. Lagidse’s vakmanschap kennende, werd hem de vraag gesteld of hij in staat was een auteursreplica van dit belangrijke stuk te maken.

Wat een grote eer om zo’n voorstel te krijgen! Een jeugddroom die uiteindelijk werkelijkheid zou worden. Gotscha’s antwoord was natuurlijk een volmondig ja............”

Deze passage is ontleend aan het artikel Een Auteursreplica uit het atelier van Gotscha Lagidse door Marc Marbot, verschenen in Wapenfeiten, nummer 1, maart 2010.

Gotscha Lagidse, geboren in 1965 in Tbilisi, kwam in 1995 naar Nederland en vestigde zich in Roosendaal. Hij is beeldhouwer, edelsmid en metaalbewerker en beheerst het ambacht van metaalbewerken tot in de puntjes. Daarmee zet Lagidse een oude traditie voort; er wordt immers beweerd dat metaalbewerken zijn oorsprong vindt in de Kaukasus.

Lagidse krijgt regelmatig opdrachten metalen objecten te maken voor musea, galeries en verzamelaars. Een van de opdrachten in de afgelopen jaren was het vervaardigen van een harnas naar een schilderij waarop de jonge prins Maurits op veertienjarige leeftijd in harnas staat afgebeeld. Het harnas was gereed in 2004 en maakt deel uit van de collectie van het Legermuseum in Delft.

Klik hier voor lezen van artikel (in PDF) door Marc Marbot.

Een ander artikel over Lagidse is geschreven door Jacques Nagelkerke: Gotscha Lagidse, een magiër met metaal - Harnassmid, metaalrestaurator en metaalkunstenaar in één persoon, verschenen op de site van Kunstpedia op 19 december 2011. Te lezen op de internetsite van Lagidse: https://www.gotscha.nl/nl-publicaties.htm

Helemaal boven: Detail van het zwaard van Koning Erekle II.
Boven links: Harnas, gemaakt door Lagidse naar een portret van prins Maurits op veertienjarige leeftijd in kuras op een schilderij. Het schilderij bevindt zich in het koninklijk huisarchief te Den Haag. (foto C. van Bruggen, Legermuseum, Delft).

Boven rechts: Koperen lantaarn aan de gevel van het 17e eeuwse gemeentehuis op de Markt van Geertruidenberg, in opdracht gemaakt door Lagidse

Georgië opbouwen met ergotherapie
Gesprek met Hanneke van Bruggen

Sinds 2002 is Hanneke van Bruggen in Georgië bezig met het opleiden van studenten tot ergotherapeut. Dat heeft geleid tot opmerkelijke resultaten. Toen de studenten klaar waren met hun studie, zetten ze overal in Georgië nieuwe projecten op om het leven van gehandicapten, zieken en vluchtelingen te helpen verbeteren.

Lees het artikel Pionieren en opbouwen met ergotherapie in Georgië, waarin Hanneke in een interview met Alexandra Gabrielli er blijk van geeft hoe je met goede wil, enthousiasme en doorzettingsvermogen echt iets kan bereiken.

Klik hier om het artikel (PFD) te lezen: Pionieren en opbouwen met ergotherapie in Georgië

Nieuw project GGZ in Georgië

Gesprek met Fer Haak

Het Georgiëproject is een samenwerking tussen de Regionale Instelling voor Beschermd Wonen Kennemerland/Amstelland en de Meerlanden (RIBW K/AM) te Haarlem en de Georgian Association of Mental Health, voor het realiseren van een Beschermd wonen-project in Georgië.

Fer Haak, directeur van RIBW K/AM vertelt aan Alexandra Gabrielli over de situatie van psychiatrische patiënten in Georgië en zijn plannen voor de toekomst.

Klik hier om het artikel (PDF) te lezen: Nieuw project verbetering geestelijke gezondheidszorg in Georgië

De Georgische moestuin

"Tijdens mijn verblijf in Georgië in 1997 logeerde ik bij vrienden in Tbilisi..."
Verder kezen, klik hier.

De torens van Keselo

In de herfst van 2001 richtte Jhr. mr. H.G.A. Hooft in Georgië de Stichting Keselo op met doel het toerisme in de provincie Toesjetië te helpen opbouwen. Een van de projecten betreft het restaureren van in verval geraakte torens van een middeleeuws fort, de Burcht van Keselo in Omalo. Toesjetië ligt in Oost-Georgië in de bergen van de Grote Kaukasus, reikend tot 4500 meter met passen op 3200 meter hoogte en grenst in het oosten aan Dagestan en in het noorden aan Tsjetsjenië.

In het artikel De Torens van Keselo vertelt Hooft over de restauratie van de burcht, de bevolking en het eco-toerisme van Toesjetië. Klik hier om het artikel te lezen (PDF).

Georgië en de olie- en gasvoorziening

In zijn artikel Het belang van Georgië in de olie- en gasvoorziening van Europa geeft econoom Givi Taktakishvili een gedegen analyse van de geo-politieke situatie van Georgië en de Kaukasus. In het transport van olie en gas van de Kaspische regio naar Europese landen speelt Georgië een belangrijke rol als doorvoerland. Olie- en gaspijpleidingen doorkruisen de Kaukasus. Hoe ver strekken de belangen van Rusland? Vormt Georgië een obstakel voor uitbreiding van het energie-imperium van Rusland? Welke maatregelen treft Rusland om zijn invloedssfeer te vergroten, c.q. te handhaven? Hoe reageert de Europese Unie?

Taktakishvili probeert een antwoord te geven op vele vragen en legt glashelder uit wat voor belangen de verschillende partijen hebben en hoe het politieke spel om macht en invloed in en om de Kaukasus wordt gespeeld.

Klik hier om het artikel te lezen (PDF).

Georgië als doorvoerland voor olie en gas (Bron: o.a. Caspian Oil and Gas)

Givi Taktakishvili werd geboren op 3 maart 1952 te Tbilisi, hoofdstad van Georgië. 1969-1974 studie Economie aan de Universiteit van Tbilisi.

1974-1990 werkzaam bij het Economische Onderzoeksinstituut

1981-1990. Werkzaam bij de Universiteit van Tbilisi1985-1990 gemeentedeelraadslid Mtatsminda-regio van Tbilisi en voorzitter van het Financieel-economische Comité van de gemeenteraad. 1990-1992 lid van het Parlement van Georgië, voorzitter van het Comité voor Economische Ontwikkeling. Onder zijn voorzitterschap heeft het comité wetsvoorstellen over ondernemerschap, eigendom, privatisering, arbeidsvoorziening en buitenlandse investeringen uitgewerkt die later door het Georgische parlement bekrachtigd werden.

Givi Taktakishvili is doctor in de economie, heeft zes boeken en bijna tweehonderd wetenschappelijke artikelen over economische problemen van de voormalige Sovjet-Unie en Georgië op zijn naam staan.

Hij was een van de auteurs van de eerste alternatieve concepten over economische onafhankelijkheid van Georgië (publicatie in 1989).

Na de staatsgreep van 1992 bekritiseerde hij in zijn artikelen fel het bewind van Sjevardnadze; over de corruptie, de geldverkwisting, de fraude en de anti-Georgische politiek. Daarom werd hij drie keer door de ‘politie’ gearresteerd (laatste keer in 1998). Sinds 1999 woont Taktakishvili in Nederland. Tijdens de ‘Rozenrevolutie’ was hij een van de organisatoren van de meeting in Den Haag om de revolutie te steunen.
Taktashvili is oprichter en directeur van Elene - Adviesbureau Nederland-Georgië, met doel economische uitwisseling tussen Nederland en Georgië en bevordering van businesscontacten tussen Nederlandse en Georgische bedrijven.

Sociaal-economische problemen van
Georgië na de 'Rozenrevolutie'

In het Georgië van na de Rozenrevolutie zijn de belangrijkste doelstellingen van dit moment: het herstellen van de territoriale eenheid en de economische wederopbouw van het land. Deze twee doelstellingen hangen nauw met elkaar samen.

Het herstellen van de territoriale eenheid van het land zou niet alleen veel politieke problemen oplossen maar ook economische: eenwording van de economische ruimte, munteenheid, unificatie van het tolstelsel en van het belastingstelsel zodat het gehele economische potentieel zich inzet voor de eenheid van het land.

Andersom schept versnelde economische ontwikkeling ook weer een vruchtbare voedingsbodem voor het herstel van de territoriale eenheid van het land. Een hoog niveau van economische ontwikkeling versterkt niet alleen de weerbaarheid van het land, maar schept ook mogelijkheden voor economische expansie in de separatistische regio’s en biedt daarmee mogelijkheden voor politieke hereniging.

Econoom Givi Taktakishvili analyseert in zijn artikel Sociaal-economische problemen van Georgië na de 'Rozenrevolutie' de economische situatie van Georgië en draagt oplossingen voor problemen aan.

Klik hier om het artikel te lezen (PDF).

Tbilisi wins Best Emerging Destination

"The winner of our inaugural Experts' Choice award for the best emerging destination is: Tbilisi, Georgia"

Dat werd bekendgemaakt op 15 maart 2018 door Tripexpert, de 'user-review travel sites'.

Experts van National Geographic, dagblad The Guardian en Rough Guides vinden dat de wereld dient te beseffen dat de hoofdstad van Georgië, Tbilisi, de moeite waard is om te bezoeken. Daarom hebben zij Tbilisi de prijs toegekend van Beste opkomende bestemming 2018.

Tbilisi Wins 2018 Experts’ Choice award for Best Emerging Destination, door Tom Day and Katie Ruth Davies, Georgia Today, 19 maart 2018: http://gtarchive.georgiatoday.ge/news/9549/Tbilisi-Wins-2018-Experts%E2%80%99-Choice-Award-for-Best-Emerging-Destination

Inaugural Experts name Tbilisi Best Emerging Destination 2018, Dinner in the sky, 21 oktober 2018:

https://dinnerinthesky.ge/inaugural-experts-name-tbilisi-best-emerging-destination-2018/

De vijfdaagse oorlog Rusland - Georgië,
augustus 2008

De demonstraties van 11, 16 en 23 augustus 2008 in Den Haag

In augustus 2008 zette Rusland circa 20.000 land-, zee- en luchttroepen in om Zuid-Ossetië te veroveren, Abchazië te bezetten en Georgië binnen te trekken. Tijdens de invasie werden burgerlijke en militaire doelen gebombardeerd en een zeeblokkade ingezet. De werkelijke bedoeling van Rusland werd al binnen een maand duidelijk. Op 26 augustus verklaarde president Medvedev van Rusland dat het Russische parlement de onafhankelijkheid van Zuid-Ossetië en Abchazië erkende.

Het al zeventien jaar durende conflict tussen Georgië en Rusland gaat niet alleen om de separatistische gebieden Zuid-Ossetië en Abchazië. Beide gebieden - vóór het uiteenvallen van de Sowjet-Unie tot Georgië behorend en sindsdien door Rusland ingelijfd - zijn onderdeel van een veel diepere kwestie.

De Kaukasus maakt deel uit van het zogenaamde "Great Game", het spel om macht en invloed in drie gebieden in de wereld: de Balkan, de Hindoe Koesj (Afghanistan) en de Kaukasus dat begonnen is in de negentiende eeuw ten tijde van de rivaliteit tussen Engeland en tsaristisch Rusland vanwege invloed in Centraal-Azië.

Rusland wil de Kaukasus niet opgeven. Immers, bijna een eeuw lang heeft Rusland oorlogen gevoerd met de daar levende volkeren - waaronder de Tsjetsjenen - om dit gebied in handen te krijgen en Rusland zal dit gebied zeker niet opgeven nadat het zijn invloed in de Balkan - en Oost-Europa - heeft moeten prijsgeven na de val van het IJzeren Gordijn.

De uitbarsting van het Russische militaire geweld van augustus 2008 toont aan dat de grens van inperking van Ruslands invloed en macht bereikt is.

In 1991/1992 zijn honderdduizenden Georgiërs uit Abchazië en Zuid-Ossetië weggevlucht voor de separatisten, die militair gesteund werden door Rusland. De achtergebleven Ossetiërs en Abchaziërs hebben inmiddels een Russisch paspoort.

Naast de "Great Game" is een ander belangrijk motief van Rusland bepalend voor strategie en (geo)politiek: toegang tot open zee. Rusland is altijd op zoek (geweest) naar open zee. Vandaar Ruslands belangstelling voor het Noordpoolgebied. Maar de Zwarte Zee is het belangrijkst. Daar ligt de Russische vloot al sinds de tijd van Catharina de Grote. Deze toegang tot de Bosporus, en vandaar tot de Middellandse Zee, is voor Rusland essentieel.

Ruslands doel is duidelijk geworden in augustus 2008: annexatie van Zuid-Ossetië en Abchazië, en ondermijning van Saakasjvili's regering. Rusland staat niet toe dat Georgië lid wordt van de NAVO en de EU.

Twee eeuwen is Rusland bezig geweest andere landen te bezetten, te russificeren of in ieder geval toe te voegen aan de eigen invloedssfeer. Het laatste land dat aan de beurt was, was Afghanistan in de jaren tachtig. Door de ineenstorting van de Sovjet-Unie gingen de plannen uiteindelijk niet door.

De wens om lid te worden van de NAVO en de EU en deel uit te maken van de Euro-Atlantische economische en veiligheidsstructuren, leverde voor Georgië een hoge rekening van Rusland op. De "Great Game" duurt altijd voort. Een moderne toevoeging is de zg. Brzeziński-doctrine, naar de Pools-Amerikaanse geostrateeg Zbigniew Brzeziński (1928-2017), die uit vijf punten bestaat: de inname van Oekraïne ("Zonder de Oekraïne", aldus Brzezinkski, "houdt Rusland op een imperium te zijn"), de afscheiding van Europa van Rusland, de onderwerping van Rusland, de vernietiging van Iran en de isolatie van China. Bovendien speelt de jacht op grondstoffen een steeds belangrijker rol i.v.m. de afhankelijkheid van technologie en de onstuitbare digitalisering van de wereld.

Op 26 augustus 2008 heeft Rusland Zuid-Ossetië en Abchazie "erkend" als onafhankelijke landen, en dat betekent in feite inlijving bij Rusland.

Het is te betreuren dat indertijd niet is ingegaan op het plan van "een gemeenschappelijk Huis van Europa" van Gorbatsjov. In 1989 hield Gorbatsjov op uitnodiging een toespraak voor de Assemblee van de Raad van Europa in Straatsburg. Deze werd niet serieus genomen. Men beschouwde de toespraak als een diplomatiek aardigheidje. Gorbatsjov had het over een intensieve samenwerking tussen Europa voor en achter het IJzeren Gordijn. Het IJzeren Gordijn was nog niet neergehaald maar iedereen met een beetje gezond verstand wist dat er grote veranderingen op komst waren. De visie van Gorbatsjov was gericht op op samenwerking, wederzijdse garanties betreffende veiligheid en het afzien van geweld als politiek instrument. Maar helaas. Gebrek aan inzicht, moed en geloof in een vrije toekomst heeft er jammer genoeg toe geleid dat verstarde opvattingen gehandhaafd bleven binnen Europa. De koude-oorlog-mentaliteit is nooit verdwenen. Men bleef hangen in gewoontepatronen. Men was niet klaar voor een wezenlijke verandering, er was geen open, verheffende visie, terwijl er duidelijk een nieuwe 'Zeitgeist' was aangebroken. Een gemeenschappelijk Huis van Europa was nog niet zo'n slecht idee. Een uitgelezen kans heeft men voorbij laten gaan.

In 2019 verscheen het boek van Stephen Cohen War with Russia? From Putin & Ukraine to Trump & Russiagate, een aanrader voor verbreding van de eigen blik op de ontwikkelingen van de laatste jaren waarin de kaarten opnieuw worden geschud.
Een ander aan te raden boek is het, eveneens in 2019 gepubliceerde Russia Anxiety - And how history can resolve it van Mark B. Smith. Een recensie: "A brilliant dissection of Western prejudices about the Russians". Het is bedoeld voor mensen die verlangen naar meer inzicht in de politiek van Rusland. Smith is hoogleraar geschiedenis aan de Universiteit van Cambridge. Russia Anxiety is een 'must read' als men af wil van misvattingen over Rusland en zich eens serieus wil verdiepen in de geschiedenis en met een onbevangen blik naar de eigentijdse politiek wil kijken, zonder angst, zonder aannames en zonder vooroordelen.

Als een beschaving "de boot mist" en vastroest in het verleden, de 'Zeitgeist' negeert en het examen niet haalt bij wijze van spreken, blijft niets anders over dan wat de "negatieve omkering" wordt genoemd.

Op maandag 11 augustus 2008 demonstreerde een honderdtal in Nederland wonende Georgiërs en Nederlanders tegen de buitensporige agressie van Rusland jegens Georgië.

De protestactie begon om een uur voor de deur van de Ambassade van Rusland in Den Haag, waar om twee uur een petitie werd aangeboden door Marechi Togonidze van de Stichting Georgische Diaspora aan een lid van de Ambassade. Daarna liepen de demonstranten een korte route naar het Vredespaleis, onder veel bekijks van toeristen.

Op zaterdag 16 augustus 2008 was er wederom een demonstratie, voor het Vredespaleis in Den Haag waaraan ruim tweehonderd mensen deelnamen. Op het trottoir werden met kaarslichtjes het SOS signaal en de contouren van de Georgische vlag gevormd. Ook de Stichting Hart voor Georgië was van de partij. Voorzitter Mamoeka Todria leidde samen met voorzitster Marechi Togonidze van de Stichting Georgische Diaspora de protestactie en eensgezind klonk vele malen een hartstochtelijk ----Sakartvelo, Sakartvelo!! - Georgië - Georgië!!----

Een week later, op 23 augustus demonstreerde een groep van circa dertig Georgiërs en Nederlanders om twee uur voor de Ambassade van Rusland. Daarna liepen zij, aangevoerd door Marechi Togonidze van Stichting Georgische Diaspora en Mamoeka Todria van Stichting Hart voor Georgië door de stad naar het Plein voor de deur van de Tweede Kamer, waar een petitie werd voorgelezen. Hiermee deden zij een beroep op Nederland bij te dragen aan een oplossing voor het conflict tussen Georgië en Rusland. Onder het oog van het standbeeld van Willem van Oranje, die de opstand tegen Spanje begon in de zestiende eeuw en waardoor Nederland tachtig jaar later onafhankelijk werd, vond er menige discussie plaats met het passerend publiek over Rusland dat Georgië haar zelfstandigheid niet toestaat. Zoals ook de recente geschiedenis weer eens aantoont, hebben kleine(re) landen geen eigen lotsbeschikking; ze zijn de speelbal van grootmachten. Dat is overigens nooit anders geweest. Regeringsleiders van kleine landen die het politieke ambacht meester zijn en in staat zijn alle ballen in de lucht te houden of tussen de klippen door te zeilen, zijn altijd schaars (geweest). President Eduard Sjevardnadze (1995/2003) was zo iemand, evenals premier Zoerab Zjvania (2003/2005).

Aanbevolen: The Day America’s Empire Died, door Mark Ames, The Exiled, 31 december 2008: http://exiledonline.com/the-day-americas-empire-died/all/1/

Augustus 2008/Update 2019
Update 2025: Essay Jeffrey Sachs: Warum Feindschaft mit Russland Europa immer ins Unglück gestürzt hat, Berliner Zeitung, 13 december 2025: https://www.berliner-zeitung.de/politik-gesellschaft/jeffrey-sachs-warum-feindschaft-mit-russland-europa-immer-ins-unglueck-gestuerzt-hat-li.10010108

Foto-impressie van de protesten

Rapport van de Independent International
Fact-Finding Mission

Het volledige rapport van de Independent International Fact-Finding Mission van de Raad van de Europese Unie over het gewapend conflict tussen Georgië en Rusland van augustus 2008 verscheen in september 2009. Het rapport is het resultaat van een negen maanden durend onafhankelijk onderzoek door internationale experts: Independent International Fact-Finding Mission on the Conflict in Georgia, Volume I, II en III:

Volume I: Klik hier.

Volume II: Klik hier.

Volume III: Klik hier.